สอนแต่งเพลง - ท้องฟ้าของฉัน : เพลงหนึ่ง ณ มุมหนึ่ง ในวันหนึ่ง :-)

ที่เง็ง คือเราเง็งเอง

ส่วนคุณผู้ ก็แค่อ่าน ๆ แล้วก็เอาไปทำ

ไม่ต้องเง็ง

...................
เรานึกถึงอะไรแบบนี้ได้นานพอสมควร
คงพอ ๆ กับตอนที่แต่งเพลง ๑๑๐ (ที่ให้มีการเปลี่ยนคีย์ในท่อนฮุค)

เราเลยมาแนะนำให้คุณหัดสังเกตจากเพลงที่มีอยู่ในโลกนี้
ว่ามีอะไรแปลก ๆ ประหลาด ๆ บ้าง เช่น
๑. เรานึกถึง ท่อนฮุค (Hook) ท่อนที่เด่น ๆ เป็นจุดขายของเพลง ถูกนำมาทำเป็นริงโทน กับท่อนสะพาน (Bridge) ท่อนที่อยู่ท้าย ๆ เพลง ร้องแค่รอบเดียว แต่มักแสดงพลังมากกว่าท่อนอื่น ๆ ในเพลง (ในความรู้สึกเรา) เขาเรียกงี้ป่ะ (สะพาน!!!) ถ้าเรียกผิดขออภัย เราไม่ได้เรียนมา จึงไม่รู้ ใครรู้แก้ไขให้ที จะกราบขอบพระคุณมาก ๆ  
- ฮุคเปลี่ยนคีย์ และมีสะพาน
- ฮุคเปลี่ยนคีย์ แต่ไม่มีสะพาน
- มีท่อนสะพาน แต่ไม่เปลี่ยนคีย์ท่อนฮุค
(เพลงมีแค่นั้น ขี้เกียจแอด แปะพอให้เห็นแนว ไปนั่งคิดกันต่อเอง ยามว่าง)
เออขอเรียกใหม่ดีกว่า ว่าเป็น การเปลี่ยนคีย์ในเพลงอ่ะ เพราะว่าถ้ามองแค่ท่อนสองท่อนที่ยกตัวอย่างมานี้ จะไปทับกับเนื้อหาในหัวข้อถัดไปด้วย (ไอ้นี่เป็นสับเซตของข้อ ๒. อ่ะ) แต่ถ้ามองแค่เรื่องเปลี่ยนคีย์ทั้งทำนองนั้น มันจะไม่ซ้ำกันไง ดังนั้นขอให้หัวข้อของข้อ ๑. เป็น การเปลี่ยนคีย์ในเพลง แทนแล้วกัน (ตรงสีแดง เพิ่งมาเพิ่มใหม่)

๒. "ทำนองที่แตกต่าง หลาย ๆ ทำนอง" ที่มารวมเป็นเพลง (เราอยากเรียกมันว่า "ชุดของทำนอง" เพราะไม่รู้จะเรียกมันว่าอะไร) ในเพลง ๆ นึง อาจมีทำนองชุดเดียว (ทั้งเพลงร้องแค่นั้น เป็นฮุค ทั้งเพลงมีสี่วรรคจบ สั้นสุด ๆ ก๊าก มันก็เป็นเพลงได้อ่ะ หรือไม่จริง แฮปปี้เบิดเดย์ตู้ยู แฮปปี้เบิดเดย์ตู้ยู แฮปปี้เบิดเดย์แฮปปี้เบิดเดย์ แฮปปี้เบิดเดย์ตู้ยู) บางเพลงมีสองชุด (เช่น a กับ ฮุค) บางเพลงมีสามชุด (a b กับ ฮุค) บางเพลงมีสี่ชุด (a b ฮุค สะพาน) บางเพลงมีห้าชุด (a b c ฮุค สะพาน) เฮ้ย เริ่มเยอะไปแล้ว เราจะทำให้มันแตกต่างได้ด้วย การเรียงสับเปลี่ยน หน้านี้ดีกว่ามั๊ง ก๊าก... (แต่มันมีความต่างนะ เพราะว่า ในเพลงเรา เราจะเรียงยังไง จะซ้ำกี่ครั้งก็ได้ จนกว่าจะพอใจก๊าก... ซึ่งเพจแรกที่เรายกมา link น่ะ - เขาบอกว่าบางลักษณะ ไม่ถือว่าเป็นการเรียงสับเปลี่ยน เพราะมันมีตัวซ้ำ แต่ เราคิดว่าจะเอามาแต่เรื่องการเรียงสับที่ไง ไม่ได้นึกถึงหลักตามนั้นเป๊ะหรอกนะ จะเข้าใจกันรึป่าววะเนี่ย ถ้าไม่เข้าใจกลับไปเรียนเลขกันใหม่แล้วกัน แล้วรู้ไว้ว่า เราไม่ได้เอาตามนั้นทั้งหมดเด้อ เราประยุกต์มาแค่ลักษณะเด่น ๆ) เคยเห็นป่ะ บางเพลงที่ทำนองดูมะละแหม่ง ทำนองตอนต้นกระโดดไปอยู่ตอนท้ายอีกที อะไรทำนองนี้ เช่น 
- a b c ฮุค a b c ฮุค c ฮุค
- a b ฮุค b ฮุค ฮุค a
- a b a b ฮุค ฮุค
- a b ฮุค b ฮุค สะพาน ฮุค a
- ฮุค a b ฮุค b ฮุค
ฯลฯ
ไปสร้างทำนอง แล้วลองจัดเรียงเองแล้วกัน
(ควรจะออกแบบ ไว้ก่อนแล้ว ว่าอยากจะให้ซ้ำท่อนไหนกี่ครั้ง
เช่น a สองครั้ง b สองครั้ง c สามครั้ง ฮุค สามครั้ง
= a a b b c c c ฮุค ฮุค ฮุค
อาจจะจัดได้ว่า
a b c ฮุึค a b c ฮุค c ฮุค
หรือไม่ก็
ฮุึค a b c a b c ฮุค c ฮุค
เป็นต้น
แค่นี้ก็ได้สองแบบแล้ว เห็นป่ะ!)
อยากจะมาเรียงให้หลาย ๆ แบบเหมือนกัน แต่พอดีตอนเรียนเลขเรื่องนี้ เรามักจะสอบตก จะมานั่งเรียงให้ ก็คงกระไรอยู่ ก๊าก...
มันอยู่ที่เราแหละเนอะ จะจัดไงก็จัดไป ไม่มีสูตรตายตัว (แต่ก็อาจมีข้อจำกัดที่เราไม่ทันคิด ซึ่งจริง ๆ มันก็อาจจะไม่เป็นข้อจำกัดว่ะ จำเป็นไหม? ที่ สะพานต้องมาหลังฮุค และต้องมีฮุกต่อหลังสะพาน ไม่มีใครตอบได้อ่ะ ถ้าอยากแต่งแบบนั้นจริง ๆ ใครก็คงห้ามไม่ได้หรอกเนอะ จริงป่ะ)
ชุดของทำนอง ชุดนึงเนี่ย ไม่จำเป็นต้องมีเนื้อชุดเดียวนะ (แค่เสียงคีย์โน้ต[สูงต่ำ]กับเสียงตัวโน้ต[สั้นยาว]เป็นแบบเดียวกัน [เหมือนกัน] เท่านั้น เนื้อเพลงอาจจะมีหลายชุดก็ได้ เป็น a1 a2 b1 b2 แยกเยอะ ๆ ก็ได้ จะได้จัดเรียงมันส์ ๆ ก๊าก... เช่น a1 b1 c1 ฮุค a2 b2 c2 ฮุค b3 c3 ฮุค c3 ฮุค สะพาน ฮุค เป็นต้น เพลงบ้าไรวะ!)

๓. โน้ตในทำนอง บางท่อน เปลี่ยนเสียงไป
เคยเห็นป่ะ ที่บางเพลง ตอนแรกฮุคร้องแบบนึง แต่พอฮุครอบสุดท้ายของเพลง จะมีโน้ตขึ้นเสียงสูง หมายถึงว่า ทำนองส่วนใหญ่จะต้องเหมือนเดิม แต่มีเพียงบางท่อนที่คำกินใจมาก เช่น ท่อนที่มีคำที่เป็นชื่อเพลงอยู่ หรือท่อนที่มี "คำ" ที่มีผลต่ออารมณ์ของผู้ฟัง ออกแนวเป็นคำที่เสียดแทงฟังแล้วแสลงใจอะไรทำนองนี้ ก็อาจจะร้องเสียงโน้ตสูงปรี๊ด ตัวขึ้นไปเลย 1 octave แค่บางตัวหรือทั้งท่อน หรืออาจไม่เปลี่ยนเป็นคนละ octave แต่เปลี่ยนจาก มีไปซอล ซอลไปโด อะไรแบบนี้อ่ะ ก็ทำให้คนฟังสะดุดได้ (อาจจะสะดุดชอบ [เพราะจัง ขนลุก] หรือสะดุดเกลียดได้ [eบ้า เสียงสูงขี้หูเต้นระบำ] อันนี้ต้องไปลองใช้กันดู) แต่ลดโน้ตมาต่ำอ่ะ ไม่ค่อยเคยเห็นนะ แต่ก็ไม่ได้แปลว่าห้ามใช้สักหน่อย จริงป่ะ

๔. เปลี่ยนเนื้อเพลงแค่บางคำ
อันนี้เราใช้บ่อย
ตย.คือ
aaa (รอบแรก b/รอบสอง bb/รอบสาม bbb)
(รอบแรก c/รอบสอง cc/รอบสาม ccc) ddddd      
.
.
.
sss(รอบแรก t/รอบสอง tt/รอบสาม ttt)        
uuuuuuuuuuuuuuuuuu
vv(รอบแรก w/รอบสอง ww/รอบสาม www)    
(รอบแรก x/รอบสอง xx/รอบสาม xxx) zzzzz      

เป็นเพลงที่ร้องแล้วงง (คนร้องงง)
แต่คนฟังที่จำเนื้อได้ จะรู้ว่าเพลงนี้ใกล้จบหรือยัง
เช่น
ถ้าได้ยินเนื้อ x แปลว่า ต้องทนฟังอีกห้านาที
แต่ถ้าได้ยินเนื้อ xxx แปลว่า เพลงจะจบแล้ว เย้...
ยกเว้น คนร้องมันร้องเนื้อผิดช่วง ก๊าก...
(ส่วนใหญ่ เราจะมีเหตุผลว่า ตอนแต่งทีแรก เราคิดได้คำนี้ แต่ภายคิดอีกคำได้ก็เลยเปลี่ยน แต่พอมาทวนอีกที คำเดิมก็เพราะ คำใหม่ก็เพราะ แถมคิดอีกคำได้อีก กินใจมาก มันน่ารักทุกคำ เลยเก็บไว้หมด ก๊าก... ไม่ได้หลายใจนะเว้ย เป็นแค่ในการแต่งเพลงเท่านั้น)

๕. เปลี่ยนความเร็วช้าของจังหวะ
เคยได้ยินป่ะ เพลงบางเพลง บางช่วงช้า บางช่วงเร็ว มันก็มีนะ แต่ไม่ค่อยเยอะ (ในความรู้สึกเรา) เราว่ามันได้ยินแล้วอาจเข้าใจผิดคิดว่าเป็นคนละเพลงกัน ฟังแล้วเวียนหัวด้วย ประมาณว่านั่ง ๆ ฟังอาจจะนึกด่าคนแต่งว่า "จะเอาไงแน่ จะเร็วหรือจะช้าวะ เพลงบ้าไร?!" อันนี้เราไม่เคยแต่ง เพราะเราว่ามันลำบากตอนเล่น ยิ่งเราใช้คีีย์บอร์ด เราขี้เกียจกดเปลี่ยน Tempo งง แค่นี้ก็จำโน้ตไม่ได้แล้ว ขืนกดเปลี่ยน tempo ชาติหน้าก็อัดไม่เสร็จหรอก ก๊าก...

๖. เปลี่ยนสไตล์ในเพลง
อันนี้ไม่เคยทำ แต่เราเชื่อว่ามี (มีป่าววะ) แบบร้อง "ร็อก" ๆ ไปสักพัก อยู่ดีไม่ว่าดีกลายเป็น"หมอลำ" ซะงั้น ก๊าก...
เออไม่สิ นึกออกแล้วโหจอร์ชมาก มีเพลงแนวนี้ในโลกด้วยนะ
เรานึกออกเพลงนึง เป็นละครที่แม่เราชอบดู เรื่องผ่าโลกบันเทิง
ที่เพลงจะป๊อป ๆ อยู่ แล้วกลายเป็นหมอลำอ่ะ ชื่อเพลงไรวะ เดิ้ล เดิ้ลมากขอบอก ๆ

๗. จะเปลี่ยนอะไรในเพลงก็เปลี่ยนไปเถอะ ขี้เกียจนึกแล้ว นึกออกแค่หกข้อ พอดีหิวข้าวแล้ว และยังมีบล็อกต้องเขียนอีกบล็อก (ท่าจะบ้า วันนี้เขียนไปรวมนี่ ๓ เอนทรี่แล้ว อดอยากเขียนบล็อกมาจากไหนไม่รู้ เฮ้อ!)

มาเพิ่มให้อีกข้อ พอดีเพิ่งระลึกชาติได้ (อย่างที่คุณ VAR คอมเม้นต์ไว้เลย เพียงแต่ไม่ใช่เพิ่งคิดออก จริง ๆ คือคิดพร้อมกับสามเพลย์ลิสต์ในข้อแรกแล้ว แต่มันนานแล้ว เลยลืมไปแล้ว ก๊าก...) นั่นคือ  
๗. มีมากกว่าหนึ่งภาษาในเพลงเดียว เอาแบบเนื้อมีสองภาษา สามภาษา สี่ภาษา ห้าภาษา บ้าแล้ว ในหนึ่งเพลง (สองภาษาน่าจะโอเคสุด) จะให้ดีควรแต่งให้เหมือนกันทั้งหมด อย่าเอามาแค่เป็นคำ ๆ เพราะน่าเบื่อแล้ว มีเยอะแล้วในตลาดเมืองไทย
เช่น
a b ฮุค (ภาษาไทย) a b ฮุค (ภาษาอิตาเลี่ยน) ฮุค (ภาษาไทย) ฮุค (ภาษาอิตาเลี่ยน)
หรือไม่ก็
a b ฮุค (ภาษาไทย) a b ฮุค (ภาษาโปโตริโก้) ฮุค (ภาษาโปโตริโก้) ฮุค (ภาษาไทย)
กร๊าก...

๘. ร้องเพลงไป-บ่นไป (แบบเพลงพูดของ เพลิน พรมแดน ฮาดี เราชอบ ก๊าก...)

ปล. ไปแล้ว ขี้เกียจคิดแล้ว พรุ่งนี้ไม่เล่นเน็ตไม่ออน ไม่ต้องมาเอพริลฟูลใส่สารพัดทางสื่อสารกับเรา เพราะเรารังเกียจวันเอพริลฟูลมากพอ ๆ กับที่รังเกียจคนโกหก (โกหกคือชั่ว โดยเฉพาะโกหกแบบไร้เหตุอันสมควร หรือโกหกแต่ด้านที่เป็นโทษ ไม่มีด้านที่เป็นคุณประโยชน์กับเรา!) รังเกียจสุด ๆ ไม่ได้ด่าใคร อยากรับก็เชิญตามสบาย เพราะเราถือว่าบ้านเมืองเราไม่มีประเพณีนี้

เออ เกือบลืม
แถมไอเดียที่เราจะแต่งเป็นเพลง (แบบยังเง็ง ๆ)
คือว่า เรานึกถึงคำว่า "พูดไม่ออก" เพราะมันพูดไม่ออก แบบเจอใครสักคนแล้วพูดไม่ออก (เคยเป็นป่ะ) เห็นหน้าเขาแล้วยิ้มได้อย่างเดียว เขาถามไรมา เราก็เบลอ ๆ ตอบไปแบบเบลอ ๆ (นึกไม่ออกว่าตอบไปว่าอะไร) ปล.เขาในที่นี้ไม่ใช่ผู้ชายนะเฟ้ย แบบว่า พูดไม่ออกเลยอ่ะ ได้แต่ยิ้ม (ท่าทางเราจะเป็นบ้าว่ะ เป็นแบบนี้ไม่ดีเลย เหมือนจะไม่มีสติ สติสตังไม่สมประดี บอกไม่ถูกอ่ะ แต่พอดีเป็นแบบนี้แล้วนึกอยากแต่งเพลงเลย ก็เลยเอามาแนะนำ เผื่อใครไม่มีไอเดีย วันนี้จริง ๆ หลังจากเป็นบ้า เราก็แต่งไปสามท่อน แต่ไม่ได้อัด เลยจำไม่ได้แล้ว - เป็นงี้หลายรอบแล้ว สงสัยเราจะบ้าไปเอง แต่นาน ๆ ไปเดี๋ยวก็คงชิน - เราเชื่อว่าเราคงไม่ได้เป็นอยู่คนเดียวในโลกแน่นอน กร๊าก... ใคร เป็นอยู่/คิดว่าอาจจะเป็นงี้ชัวร์ ๆ ก็เอาไปแต่งเพลงซะ แนะให้ ๆ เอิ๊ก ๆ) 

โชคดีค่ะ ไว้คิดอะไรได้อีก จะมาเล่าใหม่ แต่เพลงที่แล้ว เออ แปะ ๆ เลยแล้วกัน
เราเรียบเรียงใหม่ (ยังไม่ทำเพลง ไม่ว่าง)
ลองอ่านดู
๑๑๒ เวอร์ชั่นที่เราแก้ไขใหม่ 25/3/2552 และอีกหลายวันถัดมา
ที่แน่ ๆ เปลี่ยนโน้ตหลายตัว แต่ถ้าอัดแล้วจะมาเล่าให้ฟัง
ว่าเปลี่ยนจากยังไงมาเป็นยังไง - ทำนองใหม่ ใช้เป็นเสียงร้อง โน้ตสูง, เก่า ดนตรีบรรเลง ต่ำ
(แล้วก็จะมาบอกเหตุผลที่เรียบเรียงเนื้อใหม่ และที่มาของเนื้อใหม่) วันหลังนะ ไม่มีกำหนด

สายลมโชย พัดผ่าน
ภาพวันวาน กลับหวน มาอีกครั้ง
ฉันตกอยู่ใน ภวังค์
นั่งมอง ท้องฟ้า ที่สดใส
ไม่รู้สึกกังวล
ไม่อยากร้อนรน กับเรื่องใดใด
ตอนนี้ ฉันขอปล่อยตามหัวใจ เท่านั้น

โลกก็ยังหมุนไว
รอบรอบกาย เคลื่อนไหว ไปอีกวัน
วิ่งตามเวลา ไม่เคยทัน
คงเป็นเพราะฉันไม่เอาไหน
หากยังจะ(๒๖)กังวล
จะยิ่งร้อนรน เพิ่มขึ้นภายในใจ
และ(๒๖)ปัญหามันจะหนักหนาไปมากกว่านี้

(ตรงนี้กะจะบรรเลงดนตรี เล่นให้นานนานเลย นานแบบหลับไปได้สักสามตื่น ตื่นมาก็ยังไม่จบ
loop loop loop loop ไปจนกว่าจะพอใจ ก๊าก...)

สายลมโชยพัดไป
ฟื้นขึ้นจากหลับไหล พ้นไป อีกหนึ่งวัน
พักจนพอใจ พอแล้วฉัน....
คงจะถึงวันที่ ต้องกลับมา
สู่ โลกแห่งความจริง
อาจไม่สวยงาม แต่สำคัญกว่า
และ เรียนรู้ มัน ไปตามเวลา ที่ฉันยังมี

กลับมาสู่ โลกแห่งความจริง
อาจไม่สวยงาม แต่ก็สำคัญกว่า
ค่อย...ค่อย... เรียนรู้ มัน ไปตามเวลา ที่ฉันยังมี
  

สอนแต่งเพลง - ท้องฟ้าของฉัน : เพลงหนึ่ง ณ มุมหนึ่ง ในวันหนึ่ง by ประณิธี รัตนวิจิตร is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License.
Based on a work at mysky.exteen.com.